28 дугаар зүйл. Төрийн байгууллагын чиг үүрэг
28.1.Таримал ургамлын үр, сортын бодлогын үйл ажиллагааг төлөвлөх, удирдан зохион байгуулах, хэрэгжүүлэх чиг үүргийг улсын хэмжээнд тариалангийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага, аймаг, нийслэлд хөдөө аж ахуйн асуудал хариуцсан байгууллагын газар тариалангийн алба, сум, дүүрэгт хөдөө аж ахуйн нэгж, тариалангийн бүс дэх сорт сорилтын үйл ажиллагаа эрхлэх төв хариуцан гүйцэтгэнэ.
28.2.Үр, сортын чанарыг баталгаажуулах үйл ажиллагааг хөдөө аж ахуйн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага хэрэгжүүлнэ. /Энэ хэсэгт 2022 оны 11 дүгээр сарын 11-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан./
28.3.Сум, дүүргийн хөдөө аж ахуйн нэгжид таримал ургамлын үр, сорт, газар тариалангийн үйлдвэрлэлийн технологийн асуудал хариуцсан агрономич ажиллана.
28.4.Тариалангийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага орон нутгийн хэрэгцээ, шаардлагыг үндэслэн салбарын мэргэжилтнийг бэлтгэх, ажлын байраар хангах талаар нэгдсэн бодлого боловсруулж, холбогдох төрийн бус байгууллага, сургалтын байгууллагатай хамтран ажиллана.
28.5.Тариалангийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага үр, сортын асуудлаар дараах бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ:
28.5.1.үр, сортын салбарын бодлого, хууль тогтоомжийг боловсруулах, тэдгээрийн хэрэгжилтийг хангах;
28.5.2.үрийн хангамж, баталгаат байдлын түвшнийг тогтоож, холбогдох арга хэмжээг авч хэрэгжүүлэх;
28.5.3.үрийн салбарын статистикийн мэдээллийг цуглуулж, статистикийн асуудал эрхэлсэн төрийн байгууллагад хүргүүлэх, мэдээллийн санг байгуулах;
28.5.4.сорт сорилтын төвийг мэргэжил, арга зүйн удирдлагаар хангах;
28.5.5.үр, сортын салбарт үйл ажиллагаа эрхлэгчийн бүртгэл хөтлөх, сорт соригчийн сургалт явуулах, гэрчилгээ олгох, сунгах, хүчингүй болгох, холбогдох журмыг батлах;
28.5.6.үндэсний болон хамгаалагдсан сортын бүртгэлийг хөтлөх, бүртгэлтэй сортын албан ёсны жагсаалтыг нийтлэх, тогтмол шинэчлэх;
28.5.7.сорт сорилт, үрийн баталгаажуулалтын талаарх гарын авлагыг боловсруулах, холбогдох мэргэжилтнийг сургах;
28.5.8.үндэсний сортын үр үйлдвэрлэх болон тарих технологи, тариалах бүс нутгийн талаар зөвлөмж боловсруулах, цахим хуудсандаа байршуулах;
28.5.9.энэ хуульд заасны дагуу таримал ургамлын шинэ сортын бүтээгчийн эрхийг олгох;
28.5.10.үрийн салбарын судалгаа болон хөгжлийн чадавхыг бэхжүүлэх;
28.5.11.таримал ургамлын генетик нөөцийн олон улсын гэрээний хэрэгжилтийг зохион байгуулах, мэргэжил, арга зүйн удирдлагаар хангах;
28.5.12.хуульд заасан бусад бүрэн эрх.
28.6.Үр үйлдвэрлэх, боловсруулах, худалдах, экспортлох, импортлох, сорт бүтээх үйл ажиллагаанд оролцож байгаа этгээд энэ хуулийн 28.5.5-д заасан журмын дагуу бүртгүүлнэ.
28.7.Өөрийн аж ахуйн хэрэгцээнд зориулан үр үйлдвэрлэж байгаа тохиолдолд үрийн хэмжээ, төрлийг харгалзан үрийн салбарт үйл ажиллагаа эрхлэгчээр бүртгүүлэхгүй байж болно.
28.8.Энэ хуулийн 28.7-д заасан үрийн хэмжээ, төрлийг тариалангийн асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн тогтооно.
28.9.Тариалангийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага сорт сорилт, туршилт, сортын хянан баталгаа хийх, хяналт-шинжилгээ болон үнэлгээг гүйцэтгэхтэй холбоотой төрийн зарим чиг үүргийг гэрээний үндсэн дээр төрийн бус байгууллага болон хувийн хэвшлээр гүйцэтгүүлж болно.
28.10.Тариалангийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага тариалангийн бүс бүрд сорт сорилтын үйл ажиллагаа эрхлэх төв /цаашид "сорт сорилтын төв" гэх/-тэй байна.
28.11.Сорт сорилтын төв дараах үүрэгтэй:
28.11.1.тариалангийн бүсэд сортыг батлагдсан арга зүйн дагуу сорих;
28.11.2.сортын үр үржүүлэх;
28.11.3.үр үйлдвэрлэгчид сортын үр үржүүлэг, үйлдвэрлэлийн технологийн талаар мэргэжлийн зөвлөгөө өгөх.
28.12.Энэ хуулийн 28.11.1-д заасан арга зүйг мэргэжлийн эрдэм шинжилгээний байгууллагын эрдмийн зөвлөл батална.
28.13.Тариалангийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагын дэргэд орон тооны бус үр, сортын зөвлөл /цаашид "зөвлөл" гэх/ ажиллах бөгөөд зөвлөл нь дараах чиг үүргийг хэрэгжүүлнэ:
28.13.1.үр, сортын бодлогыг хэрэгжүүлэх талаар зөвлөмж гаргах;
28.13.2.энэ хуулийн 28.13.3-т заасан сортыг үндэсний бүртгэлд бүртгэх талаар зөвлөмж гаргах;
28.13.3.сорт сорилтын дүнг үндэслэн тухайн сортыг ирээдүйтэй, нутагшсан, эсхүл арилжааны сортоор баталгаажуулж, гэрчилгээ олгох;
28.13.4.энэ хуулийн 7.1.5-д заасан үржүүлгийн бүдүүвчийг батлах;
28.13.5.энэ хуулийн 10.2-т заасан дүгнэлт гаргах.
28.14.Энэ хуулийн 28.13-т заасан зөвлөлийн дүрэм, бүрэлдэхүүнийг тариалангийн асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн батална.
28.15.Таримал ургамлын үр, сортын хууль тогтоомжийн хэрэгжилтэд хөдөө аж ахуйн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага, хяналт шалгалт хэрэгжүүлэх эрх бүхий байгууллага болон холбогдох бусад байгууллага хуульд заасан чиг үүргийн хүрээнд хяналт тавина. /Энэ хэсэгт 2022 оны 11 дүгээр сарын 11-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан./
БУСАД ЗҮЙЛ